Şu gün Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlaryna we Ahal welaýatynyň Kaka etrabyndaky 26-njy, Mary welaýatynyň Mary şäherindäki 99-njy saýlaw okruglarynda Mejlisiň çykyp giden deputatlarynyň ýerine geçiriljek saýlawlar boýunça görülýän taýýarlyk işlerine bagyşlanan mejlisi geçirildi. Oňa Merkezi saýlaw toparynyň agzalary, Merkezi saýlaw toparynyň ýanynda döredilen iş toparlarynyň wekilleri, milli synçylar, habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.
Mejlisiň barşynda welaýatlaryň saýlaw toparlarynyň ýolbaşçylarynyň öňümizdäki jemgyýetçilik-syýasy çärä taýýarlyk görmek baradaky habarlary diňlenildi. Geňeşleriň agzalygyna saýlawlar boýunça etraplardaky şäherleriň, şäherçeleriň, geňeşlikleriň çäklerinde saýlaw okruglarynyň 6100-siniň, hususan-da, Ahal welaýatynda - 1049, Balkan welaýatynda - 407, Daşoguz welaýatynda - 1412, Lebap welaýatynda 1446 we Mary welaýatynda - 1786 sany saýlaw okruglarynyň döredilendigi bellenildi. Okruglaryň çäginde 1779 saýlaw uçastogy, etraplardaky şäherleriň, şäherçeleriň we geňeşlikleriň uçastok saýlaw toparlary döredildi. Ýokarda agzalan saýlaw toparlarynyň düzümlerine milli ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň, bilim we saglygy goraýyş, ylym we medeniýet ulgamlarynyň işgärleri girdi. Olar jemgyýetçilik guramalary we birleşikleriň, şeýle hem raýatlaryň toparlary tarapyndan hödürlenildi.
Milli saýlaw kanunçylygyna laýyklykda Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň karary bilen Türkmenistanda 2012-nji ýylyň 5-nji iýulyndan Geňeşleriň agzalygyna we Ahal welaýatynyň Kaka etrabyndaky 26-njy, Mary welaýatynyň Mary şäherindäki 99-njy saýlaw okruglary boýunça Mejlisiň deputatlygyna dalaşgärleri görkezmek çäresi başlanýar. Etraplardaky şäherleriň we şäherçeleriň çäklerindäki halk häkimiýetiniň wekilçilikli edaralary bolan Geňeşleriň sany 646-a barabar bolar.
Welaýat saýlaw toparlarynda dalaşgärleri bellige almak tamamlanandan soň, wagyz etmek çäresine badalga berler. Hereket edýän kanunçylyga laýyklykda, saýlaw toparlarynyň, şeýle hem ýerli ýerine ýetiriji we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň, kärhanalaryň, guramalaryň ýolbaşçylarynyň üstüne ýygnaklary we dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklaryny guramak wezipesi ýüklenilýär. Dalaşgärleriň ählisine saýlawçylara ýerlerde giň möçberli ösüş maksatnamalaryny, ilkinji nobatda, "Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini düýpli özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasyny" durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly tekliplerini hödürlemek üçin deň hukuklar we mümkinçilikler berler.
Öz nobatynda, saýlawçylara dalaşgärleriň syýasy, işjeň we şahsy häsiýetlerini erkin we hemmetaraplaýyn ara alyp maslahatlaşmak, şeýle hem ýygnaklarda we habar beriş serişdelerinde olary goldamak hukugy berilýär. Munuň özi saýlawçylara dalaşgärleriň her biri bilen tanşyp we onuň saýlawlaryň öň ýanyndaky maksatnamasynyň düzgünlerine baha berip, iň mynasyp dalaşgärlere ses bermegine mümkinçilik berer.
Mejlisde Merkezi saýlaw toparynyň agzalary saýlawlara guramaçylykly taýýarlyk görmek maksady bilen uçastok saýlaw toparlarynyň agzalary üçin geçirilen birnäçe okuw maslahatlarynyň netijeleri barada çykyş etdiler. Şol okuw maslahatlary olara gatnaşyjylara milli saýlaw kanunçylygyndaky üýtgetmeler, has takygy “Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary hakynda” Türkmenistanyň Kanuny, özleriniň wezipe borçlary we öňümizdäki saýlawlary geçirmegiň tertibi bilen tanyşmaga mümkinçilik berdi.
Mejlisiň çäklerinde Türkmenistanyň Demokratik partiýasyndan, Kärdeşler arkalaşyklaryndan, Zenanlar birleşiginden we Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasyndan milli synçylaryň häzirki wagtda alnyp barylýan işler baradaky habarlary diňlenildi.
Mejlisiň ahyrynda Merkezi saýlaw toparynyň agzalary öňümizdäki çäräniň Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň düýpli özgertmeler syýasatynyň möhüm şertleriniň biri hökmünde ýurdumyzda demokratiýanyň mundan beýlläk-de çuňlaşdyrylmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdiler.
Merkezi saýlaw toparynyň mejlisiniň barşynda beýleki käbir guramaçylyk meselelerine hem garaldy, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Mejlisiň barşynda welaýatlaryň saýlaw toparlarynyň ýolbaşçylarynyň öňümizdäki jemgyýetçilik-syýasy çärä taýýarlyk görmek baradaky habarlary diňlenildi. Geňeşleriň agzalygyna saýlawlar boýunça etraplardaky şäherleriň, şäherçeleriň, geňeşlikleriň çäklerinde saýlaw okruglarynyň 6100-siniň, hususan-da, Ahal welaýatynda - 1049, Balkan welaýatynda - 407, Daşoguz welaýatynda - 1412, Lebap welaýatynda 1446 we Mary welaýatynda - 1786 sany saýlaw okruglarynyň döredilendigi bellenildi. Okruglaryň çäginde 1779 saýlaw uçastogy, etraplardaky şäherleriň, şäherçeleriň we geňeşlikleriň uçastok saýlaw toparlary döredildi. Ýokarda agzalan saýlaw toparlarynyň düzümlerine milli ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň, bilim we saglygy goraýyş, ylym we medeniýet ulgamlarynyň işgärleri girdi. Olar jemgyýetçilik guramalary we birleşikleriň, şeýle hem raýatlaryň toparlary tarapyndan hödürlenildi.
Milli saýlaw kanunçylygyna laýyklykda Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi toparyň karary bilen Türkmenistanda 2012-nji ýylyň 5-nji iýulyndan Geňeşleriň agzalygyna we Ahal welaýatynyň Kaka etrabyndaky 26-njy, Mary welaýatynyň Mary şäherindäki 99-njy saýlaw okruglary boýunça Mejlisiň deputatlygyna dalaşgärleri görkezmek çäresi başlanýar. Etraplardaky şäherleriň we şäherçeleriň çäklerindäki halk häkimiýetiniň wekilçilikli edaralary bolan Geňeşleriň sany 646-a barabar bolar.
Welaýat saýlaw toparlarynda dalaşgärleri bellige almak tamamlanandan soň, wagyz etmek çäresine badalga berler. Hereket edýän kanunçylyga laýyklykda, saýlaw toparlarynyň, şeýle hem ýerli ýerine ýetiriji we ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň, kärhanalaryň, guramalaryň ýolbaşçylarynyň üstüne ýygnaklary we dalaşgärleriň saýlawçylar bilen duşuşyklaryny guramak wezipesi ýüklenilýär. Dalaşgärleriň ählisine saýlawçylara ýerlerde giň möçberli ösüş maksatnamalaryny, ilkinji nobatda, "Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etrapdaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň durmuş-ýaşaýyş şertlerini düýpli özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamasyny" durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly tekliplerini hödürlemek üçin deň hukuklar we mümkinçilikler berler.
Öz nobatynda, saýlawçylara dalaşgärleriň syýasy, işjeň we şahsy häsiýetlerini erkin we hemmetaraplaýyn ara alyp maslahatlaşmak, şeýle hem ýygnaklarda we habar beriş serişdelerinde olary goldamak hukugy berilýär. Munuň özi saýlawçylara dalaşgärleriň her biri bilen tanşyp we onuň saýlawlaryň öň ýanyndaky maksatnamasynyň düzgünlerine baha berip, iň mynasyp dalaşgärlere ses bermegine mümkinçilik berer.
Mejlisde Merkezi saýlaw toparynyň agzalary saýlawlara guramaçylykly taýýarlyk görmek maksady bilen uçastok saýlaw toparlarynyň agzalary üçin geçirilen birnäçe okuw maslahatlarynyň netijeleri barada çykyş etdiler. Şol okuw maslahatlary olara gatnaşyjylara milli saýlaw kanunçylygyndaky üýtgetmeler, has takygy “Halk maslahatlarynyň we Geňeşleriň agzalarynyň saýlawlary hakynda” Türkmenistanyň Kanuny, özleriniň wezipe borçlary we öňümizdäki saýlawlary geçirmegiň tertibi bilen tanyşmaga mümkinçilik berdi.
Mejlisiň çäklerinde Türkmenistanyň Demokratik partiýasyndan, Kärdeşler arkalaşyklaryndan, Zenanlar birleşiginden we Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasyndan milli synçylaryň häzirki wagtda alnyp barylýan işler baradaky habarlary diňlenildi.
Mejlisiň ahyrynda Merkezi saýlaw toparynyň agzalary öňümizdäki çäräniň Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň düýpli özgertmeler syýasatynyň möhüm şertleriniň biri hökmünde ýurdumyzda demokratiýanyň mundan beýlläk-de çuňlaşdyrylmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdiler.
Merkezi saýlaw toparynyň mejlisiniň barşynda beýleki käbir guramaçylyk meselelerine hem garaldy, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
