Şu gün ir bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halkara atçylyk sport toplumyna geldi. Bu ýerde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllyk şanly senesine bagyşlanan dabaralar geçirildi.
Mähriban Watanymyzyň baş baýramy bolan Garaşsyzlyk güni mynasybetli ýurdumyzda däp boýunça geçirilýän at çapyşyklary baýramçylygyň köpöwüşginli dabaralaryna sazlaşykly goşulmak bilen, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň hözirini görüp ýaşaýan halkymyzyň milli dessurlara we özboluşly baýramçylyk ýörelgelerine ygrarlydygyny alamatlandyrýar.
Gözelligiň we kämilligiň nusgalyk mekdebi hasaplanýan ahalteke bedewleri täze taryhy eýýamda Türkmenistanyň ösüşiniň baş nyşanyna öwrüldi. “Behişdi bedewlere” aýratyn gadyr goýýan we olaryň sarpasyny belende göterýän milli Liderimiziň ýadawsyz tagallasy netijesinde, Türkmenistanda atşynaslyk däplerini saklamak we dowam etmek, atçylyk sportuny ösdürmek, dünýä ýüzünde ahalteke bedewlerini mundan beýläk-de wagyz etmek ugrunda ähli zerur şertler döredildi.
Säher bilen Halkara atçylyk sport toplumynda ählumumy baýramçylyk dabarasy ýaýbaňlandyryldy. Köpetdagyň etegindäki gözel künjekleriň birinde ýerleşýän toplumyň meýdançasyna Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Mejlisiň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalarynyň we halkara guramalaryň baştutanlary, Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçileri, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, paýtagtymyzyň köp sanly ilaty we myhmanlar ýygnandylar. Bu ýere gelenleriň hatarynda Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygynyň hormatyna guralýan dabaralara gatnaşmak üçin Aşgabada gelen köpsanly daşary ýurtly myhmanlar bar.
Bu ýerdäki dabara meýdançasyna ýygnananlar şowhunly çäreleriň başlamagyna taýýar bolup durlar. Güýzüň ýakymly şemalyna Türkmenistanyň Döwlet baýdaklary asudy pasyrdaýar. Dürli howa şarlarynyň, köp öwüşginli lentalaryň sazlaşygyndan bu künjekde baýramçylyga mahsus görnüş emele geldi. Bu toplum diňe bir at çapyşyklaryny guramak üçin däl, eýsem sportuň milli görnüşleriniň wagyz edilýän we ösdürilýän merkezi bolup durýar.
Türkmen halkynyň baý taryhy ýelden ýyndam ahalteke bedewleri bilen berk baglanyşykly bolup durýar. Halkymyz bedewlere aýratyn gadyr goýýar. Ahalteke atlary asyrlar aşyp türkmen ýigitleriniň wepaly hemrasyna öwrüldi. Ahalteke bedewleriniň şöhraty dünýä doldy. Häzirki döwürde Merkezi Aziýada, Ýewropada we Amerikada bu tohumdaky bedewlere gadyr goýýanlaryň sany az däl.
Ýurdumyzda atşynaslyk pudagynyň ösdürilmegi, halkymyzyň gadymdan gelýän atçylyk däpleriniň kämil derejede dowam etmegi babatda “behişdi bedewlere” aýratyn sarpa goýýan we at çapmakda ýurdumyzyň hem-e daşary ýurtly hünärmenleriň ýokary bahasyna mynasyp bolýan milli Liderimiziň hemişelik üns merkezinde saklanýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallasy netijesinde türkmen atşynaslygynyň ylmy esasy goýuldy. Milli Liderimiz dünýä ýüzünde meşhurlyk gazanan “Ahalteke bedewleri—biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” atly düýpli ylmy işiň awtorydyr.
Täze taryhy eýýamda ýurdumyzyň atşynaslarynyň bitirýän işleri döwlet derejesinde ykrar edilýär. Milli Liderimiz milli gymmatlygymyz bolan ahalteke bedewleriniň arassa ganlylygyny saklamak, oaryň baş sanyny artdyrmak, türkmen atçylyk sportunyň dünýä derejesine çykmagyny üpjün etmek, şeýle hem ýurdumyzyň çapyksuwarlarynyň halkara derejesinde geçirilýän ýaryşlara yzygiderli gatnaşmagy üçin zerur şertleri döretmek boýunça alnyp barylýan işleriň döwrüň möhüm wezipesidigini belleýär.
Ahalteke bedewleriniň ägirt uly mümkinçilikleri bolup, geljekde bu bedewler diňe bir uzak aralyga geçirilýän çapyşyklarda däl, eýsem päsgelçiliklerden bökmek ýaly atçylyk sportunyň beýleki görnüşlerinde hem öňdäki orunlara çykar. Bu bedewleriň “behişdi” diýlip atlandyrylmagy ýöne däl, olaryň ynsan gylyklylygy, pederlerimiziň bedewler bilen şatlykly günde-de, dabarada-da, çylşyrymly pursatlarda-da bile bolmagy, olaryň ynsana wepalylygyny alamatlandyrýar. Bedew adam aňynda arzuwyň amala aşmagynyň, maksada okgunlylygyň we ýeňşe bolan pugta ynamyň baş nyşanyna öwrüldi. Hut şonuň üçin hem Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ahalteke bedewleri Türkmenistanyň ösüşiň belentliklerine tarap okgunly hereketiniň keşbini özünde jemleýär.
Türkmen halkynyň däpleriň, dessurlaryň, baýramçylyklary we dabaralary täze many-mazmuna eýe bolup, häzirki döwürde kämil derejede ösdürilýär. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda geçirilýän ähli baýramçylyklarda köp asyrlaryň dowamynda bolşy ýaly, ady rowaýata öwrülen ahalteke bedewleriniň çapyşyklarynyň geçirilmegine aýratyn ähmiýet berýär.
...Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ulagy Halkara atçylyk sport toplumynyň ýanyna gelip durýar. Bu ýere ýygnananlar döwlet Baştutanymyz uly ruhubelentlik we şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylaýarlar.
Milli lybasdaky gyzlar döwlet Baştutanymyza ajaýyp gül desselerini gowşurdylar.
Soňra milli Liderimiz baýramçylyk äheňinde bezelen toplumyň çägine geçdi. Bu ýerde milli baýramçylyga mahsus sýagdaýda hakyky türkmen toýy ýaýbaňlandyryldy. Dabara gatnaşyjylar aýdym-sazly çykyşlara, çeper okaýyşlara, halk oýunlaryna tomaşa edýärler. Senetkär ussalaryň elinden çykan işleriň sergisi, baýramçylyk tagamlarynyň hödür-keremi, bu ýerde guralan şowhunly dabara utgaşyp, özboluşly tomaşa emele getirdi.
Bu ýerde ýurdumyzyň welaýatlaryna degişli ak öýler oturdylyp, türkmen aýdym-sazlarynyň owazy belentden ýaňlanýar. Körpeleriň we hormatly ýaşulularyň tomaşa edýän aýdym-sazly çykyşlary baýramçylyga özboluşly öwüşgin çaýýar. Bu ýerde guralan Ahal welaýatyna degişli bezegli ak öýüň öňündäki meýdançada bagşy-sazandalaryň belent ruha beslenen owazlary ýaňlanýar. Hormatly ýaşulular öz araralarynda keçe-keçe oýnaýarlar. Körpeleriň aşyk oýnuna berilmegi häzirki döwruň bagtyýarlyga beslenýändiginirň baş nyşanyny almatlandyrýar.
Balkan welaýatyna degişli ak öýüň ýanynda bolsa welaýatyň sungat ussatlarynyň küştdepdi tansyny ýerine ýetirýän juwanlaryň joşguny bu ýerde guralan baýramçylyk dabaralarynyň ruhuny göterýär.
Dessançy bagşylaryň aýdyşygy, olaryň halk dessanlaryndan parçalary uly şowhun we özboluşly many-mazmun bilen ýerine ýetirmegi Daşoguz welaýatyna degişli ak öýüň ýanyndaky märekäniň ünsüni özüne çekýär.
Lebap welaýatyna degişli baýramçylyk öýüniň ýanynda bolsa welaýatyň folklar toparlarynyň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüni, milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan beýik işleri wasp edýän çykyşlary has-da täsirli boldy.
Mary welaýatynyň bezegli ak öýüniň ýanynda bagşylaryň çykyşlary bilen, eli hünärli gelin-gyzlaryň işleri, bişirilýän baýramçylyk tagamlary görkezilýär.
Soňra hormatly Prezidentimiz bu ýerde ýaş suratkeşleriň, heýkeltaraşlaryň, zergärleriň, ýurdumyzyň çeperçilik okuw mekdepleriniň okuwçylarynyň işlerinden düzülen sergisini synlady. Bu ýerde görkezilýän işleriň esasan “behişdi bedewlere” bagyşlanandygyny, olaryň milli atçylyk sungatyny wasp edýändigini bellemeli. Çeper eserlerde bedewleriň adaty bolmadyk gözelligi, olaryň çeýeligi, ynsanyň we tebigatyň aýrylmaz bitewüligi äşgär duýulýar.
Şeýle hem bu ýerde ahalteke bedewleriniň bezeg şaýlarynyň dürli görnüşleri görkezilýär. Atlaryň hala çitilen şekilleri, bedewleriň eýer esbaplary has-da özüne çekijidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu günki dabara gatnaşýan we ýurdumyzyň her welaýatyna wekilçilik edýän ýaşulular bilen mähirli salamlaşyp, olary uly baýramçylyk bilen gutlady.
Ýeri gelende aýtsak, milli göreş halk baýramçylygynyň türkmen toýlarynyň aýrylmaz bölegine öwrüldi. Halkara atçylyk sport toplumynda ýaýbaňlandyrylan baýramçylyk dabarasynda guralan milli göreşe türkmen pälwanlary işjeň gatnaşdylar.
Bu ýerde ýurdumyzyň medeniýet we sungat ussatlarynyň, aýdym-saz toparlarynyň, ýaş artistleriň çykyşlary hem ýaýbaňlandyryldy. Olarda milletiň buýsanjyna öwrülen “behişdi bedewler”, ahalteke atlarynyň dünýä ýüzündäki şöhratynyň belende galmagy ugrunda tagalla edýän Arkadag Prezidentimiziň beýik işleri wasp edildi.
Döwlet Baştutanymyz artistleriň çykyşlaryna minnetdarlyk bildirip, atçylyk toplumynyň binasynda özi üçin niýetlenen ýere geçdi.
Dabaranyň alyp baryjysy ýurdumyzyň ähli babatda ösmegi, Watanymyzyň rowaçlygy ugrunda ägirt uly iş alyp barýan milli Liderimize türkmen halkynyň adyndan alkyş sözlerini aýtdy we döwlet Baştutanymyzy Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygy bilen gutlady.
Soňra at çapyşyklaryna badalga berildi. Bu gezek ahalteke bedewleri at çapyşyklarynyň 7-sinde özleriniň dürli aralyklary geçmekde ýyndamlygyny görkezdiler. Birinji çapyşyk Türkmenistanyň maliýe, ykdysadyýet we bank ulgamynyň goýan baýragy ugrunda boldy. Oňa üçýaşar bedewleriň 10-sy goşuldy. Çekeleşikli geçen çapyşykda Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçlyyk toplumyna degişli Mübärek atly bedew birinji gelmegi başardy. Türkmenistanyň ussat halypa çapuksuwary K.Agamyradowyň seýislän bu bedewini ussat çapyksuwar T.Babaýew çapdy. Mübärek 2400 metr aralygy 2 minut 47,6 sekuntda geçmegi başardy. Bu ýaryşda ikinji orna D.Kowusowyň hojalygyna degişli Owadanguş, üçünji orna bolsa Sagdyn jemgyýet howpsuzlygyny goraýyş döwlet gullugyna degişli Darkesen düşdi.
Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň baýragy ugrunda geçirilen ikinji çapyşygyň menzili hem 2400 metr boldy. Gyzykly geçen bu çapyşyga goşulan 10 atyň içinden Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine degişli Ýalta atly gara at bu aralygy 2 minut 42 sekuntda geçip, çapyşygyň baş baýragyna mynasyp boldy. Ussat seýis B.Babaýewiň seýislän bedewini B.Berdimuhammedow çapdy. Bu çapyşykda A.Amanlyýewiň hojalygyna degişli Körpäm atly dor at ikinji orna düşdi. Aşgabat şäheriniň Ruhabat etrabynyň Garadaşaýak ýaşaýyş toplumyna degişli Nesip atly gurt mele bedew üçünji baýrakly ona düşmegi başardy.
Ýurdumyzyň söwda toplumynyň goýan baýragy ugrunda geçirilen üçünji çapyşykda bedewler 2800 metr aralyga goşuldylar. Şonda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine degişli Senem atly gara dor bedew birinji gelmegi başardy. Türkmenistanyň at gazanan atşynasy B.Hydyrowyň seýislän bu bedewini J.Hydyrow çapdy Senem bu aralyga 3 minut 15,3 sekunt wagt görkezdi. Bu çapyşykda N.Japarowyň hojalygyna degişli Senemgül ikinji geldi. Türkmenistanyň Senagat ministrligine degişli Köpetdag atly al bedew üçünji baýrakly orna düşdi.
Dört we uly ýaşar bedewleriň goşulan dördünji çapyşygynyň menzili 3000 metr boldy. Onda bedewleriň 10-sy Türkmenistanyň ulag we aragatnaşyk toplumynyň baýragy ugrundaky bäsleşiklere goşuldylar. Çekeleşikli geçen çapyşykda Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Keýmirdon atly mele bedew bu aralygy 3 minut 30,3 sekuntda geçmegi başardy. Onuň seýsi Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow, çapyksuwary ussat çapyksuwar B.Agamyradow. Ýaryşda Türkmenistanyň Içeri işler ministrligine degişli Gerçek atly bedew ikinji, Türkmenistanyň Baş prokuraturasyna degişli Gyrgaplaň bolsa üçünji baýrakly orunlara düşdi.
Bäşinji çapyşykda hem menzil 3000 metr boldy. Ýurdumyzyň gurluşyk we energetika toplumynyň baýragy almak ugrunda geçirilen bu bäsleşikde hem Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Gumman atly bedew birinji geldi. Ussat çapyksuwar T.Babaýewiň çapan bedewini Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow seýisledi. Türkmenistanyň Içeri işler ministrligine degişli Garlawaç ikinji, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligine degişli Serkerde bolsa üçünji baýrakly orunlara düşdüler.
Dört we uly ýaşar bedewleriň goşulan altynji çapyşygynyň menzili 3200 metr boldy. Türkmenistanyň Senagat toplumynyň baýragy ugrunda geçirilen bäsleşikde Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Kemer atly dor at bu aralygy 3 minut 43,5 sekuntda geçip, birinji gelmegi başardy. Ussat çapyksuwar B.Agamyradowyň çapan Kemerini bu ýaryşa Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow taýýarlady. Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugyna degişli Jygalybeg bu ýaryşda ikinji orna mynasyp boldy. Türkmenistanyň Içeri işler ministrligine degişli Hanpolat üçünji baýrakly orny eýelemegi başardy.
Dört we uly ýaşar bedewleriň onusynyň gatnaşmagynda geçirilen jemleýji bäsleşigiň menzili 2800 metr boldyy. Bedewler bu ýaryşda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli yglan eden baş baýragy ugrundaky çapyşyga goşuldylar. Örän çekeleşikli we gyzykly geçen bäsleşikde Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Dalbedew atly dor at birinji gelmegi başardy. Ussat çapyksuwar B.Agamyradowyň çapan bedewi bu aralyga 3 minut 21,4 sekunt wagt görkezdi. Ony bu günki ýaryşa Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow taýýarlady.
Baýramçylyk mynasybetli geçirilen aýlawyň jemleýji çapyşygynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine degişli Meleje atly akýal mele at ikinji orna mynasyp boldy. Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Gurgun atly gara bedew üçünji baýrakly orny düşmegi başardy.
Şeýlelikde, mukaddes Garaşsyzlyk baýramçylygy mynasybetli geçirilen baýramçylyk çapyşyklarynyň hemmesi örän çekeleşikli we gyzykly boldy. Oňa gatnaşan saýlama ahalteke bedewleriniň ýyndamlygy, çapyksuwarlaryň ussatlygy olaryň bu günki çapyşyklara örän taýýarlykly gelendiklerini äşgär etdi.
Baýramçylyk çapyşyklarynda ýeňiş gazanan bedewlere degişli baýraklar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy. Geçirilen ýedi çapyşykda birinji orna düşen bedewleriň çapyksuwarlary ýeňil awtoulaglaryň açarlaryny ýüzüne sylyp, döredilýän ajaýyp mümkinçilikler üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden alkyş sözlerini aýtdylar.
Ahalteke bedewleriniň asyl mekany bolan Türkmenistanda gönüden-göni milli Liderimiziň tagallasy bilen atçylyk sportuna, aýratyn-da at çapyşygyna bolan gyzyklanma barha ýokarlanýar. Köp asyrlaryň dowamynda bolşy ýaly, at çapyşyklarynyň agzybirlikde guralýan milli baýramçylyklarymyzyň bezegine öwrülmegi, at çapyşyklarynyň muşdaklarynyň yzygiderli artmagy Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli atşynaslyk ýörelgeleriniň kämil derejede dowam edýändiginiň aýdyň beýanydyr.
Mähriban Watanymyzyň baş baýramy bolan Garaşsyzlyk güni mynasybetli ýurdumyzda däp boýunça geçirilýän at çapyşyklary baýramçylygyň köpöwüşginli dabaralaryna sazlaşykly goşulmak bilen, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň hözirini görüp ýaşaýan halkymyzyň milli dessurlara we özboluşly baýramçylyk ýörelgelerine ygrarlydygyny alamatlandyrýar.
Gözelligiň we kämilligiň nusgalyk mekdebi hasaplanýan ahalteke bedewleri täze taryhy eýýamda Türkmenistanyň ösüşiniň baş nyşanyna öwrüldi. “Behişdi bedewlere” aýratyn gadyr goýýan we olaryň sarpasyny belende göterýän milli Liderimiziň ýadawsyz tagallasy netijesinde, Türkmenistanda atşynaslyk däplerini saklamak we dowam etmek, atçylyk sportuny ösdürmek, dünýä ýüzünde ahalteke bedewlerini mundan beýläk-de wagyz etmek ugrunda ähli zerur şertler döredildi.
Säher bilen Halkara atçylyk sport toplumynda ählumumy baýramçylyk dabarasy ýaýbaňlandyryldy. Köpetdagyň etegindäki gözel künjekleriň birinde ýerleşýän toplumyň meýdançasyna Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Mejlisiň, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň, daşary ýurtlaryň Türkmenistanda işleýän diplomatik wekilhanalarynyň we halkara guramalaryň baştutanlary, Türkmenistanyň daşary ýurtlardaky ilçileri, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri, paýtagtymyzyň köp sanly ilaty we myhmanlar ýygnandylar. Bu ýere gelenleriň hatarynda Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygynyň hormatyna guralýan dabaralara gatnaşmak üçin Aşgabada gelen köpsanly daşary ýurtly myhmanlar bar.
Bu ýerdäki dabara meýdançasyna ýygnananlar şowhunly çäreleriň başlamagyna taýýar bolup durlar. Güýzüň ýakymly şemalyna Türkmenistanyň Döwlet baýdaklary asudy pasyrdaýar. Dürli howa şarlarynyň, köp öwüşginli lentalaryň sazlaşygyndan bu künjekde baýramçylyga mahsus görnüş emele geldi. Bu toplum diňe bir at çapyşyklaryny guramak üçin däl, eýsem sportuň milli görnüşleriniň wagyz edilýän we ösdürilýän merkezi bolup durýar.
Türkmen halkynyň baý taryhy ýelden ýyndam ahalteke bedewleri bilen berk baglanyşykly bolup durýar. Halkymyz bedewlere aýratyn gadyr goýýar. Ahalteke atlary asyrlar aşyp türkmen ýigitleriniň wepaly hemrasyna öwrüldi. Ahalteke bedewleriniň şöhraty dünýä doldy. Häzirki döwürde Merkezi Aziýada, Ýewropada we Amerikada bu tohumdaky bedewlere gadyr goýýanlaryň sany az däl.
Ýurdumyzda atşynaslyk pudagynyň ösdürilmegi, halkymyzyň gadymdan gelýän atçylyk däpleriniň kämil derejede dowam etmegi babatda “behişdi bedewlere” aýratyn sarpa goýýan we at çapmakda ýurdumyzyň hem-e daşary ýurtly hünärmenleriň ýokary bahasyna mynasyp bolýan milli Liderimiziň hemişelik üns merkezinde saklanýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tagallasy netijesinde türkmen atşynaslygynyň ylmy esasy goýuldy. Milli Liderimiz dünýä ýüzünde meşhurlyk gazanan “Ahalteke bedewleri—biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” atly düýpli ylmy işiň awtorydyr.
Täze taryhy eýýamda ýurdumyzyň atşynaslarynyň bitirýän işleri döwlet derejesinde ykrar edilýär. Milli Liderimiz milli gymmatlygymyz bolan ahalteke bedewleriniň arassa ganlylygyny saklamak, oaryň baş sanyny artdyrmak, türkmen atçylyk sportunyň dünýä derejesine çykmagyny üpjün etmek, şeýle hem ýurdumyzyň çapyksuwarlarynyň halkara derejesinde geçirilýän ýaryşlara yzygiderli gatnaşmagy üçin zerur şertleri döretmek boýunça alnyp barylýan işleriň döwrüň möhüm wezipesidigini belleýär.
Ahalteke bedewleriniň ägirt uly mümkinçilikleri bolup, geljekde bu bedewler diňe bir uzak aralyga geçirilýän çapyşyklarda däl, eýsem päsgelçiliklerden bökmek ýaly atçylyk sportunyň beýleki görnüşlerinde hem öňdäki orunlara çykar. Bu bedewleriň “behişdi” diýlip atlandyrylmagy ýöne däl, olaryň ynsan gylyklylygy, pederlerimiziň bedewler bilen şatlykly günde-de, dabarada-da, çylşyrymly pursatlarda-da bile bolmagy, olaryň ynsana wepalylygyny alamatlandyrýar. Bedew adam aňynda arzuwyň amala aşmagynyň, maksada okgunlylygyň we ýeňşe bolan pugta ynamyň baş nyşanyna öwrüldi. Hut şonuň üçin hem Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ahalteke bedewleri Türkmenistanyň ösüşiň belentliklerine tarap okgunly hereketiniň keşbini özünde jemleýär.
Türkmen halkynyň däpleriň, dessurlaryň, baýramçylyklary we dabaralary täze many-mazmuna eýe bolup, häzirki döwürde kämil derejede ösdürilýär. Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda geçirilýän ähli baýramçylyklarda köp asyrlaryň dowamynda bolşy ýaly, ady rowaýata öwrülen ahalteke bedewleriniň çapyşyklarynyň geçirilmegine aýratyn ähmiýet berýär.
...Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ulagy Halkara atçylyk sport toplumynyň ýanyna gelip durýar. Bu ýere ýygnananlar döwlet Baştutanymyz uly ruhubelentlik we şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylaýarlar.
Milli lybasdaky gyzlar döwlet Baştutanymyza ajaýyp gül desselerini gowşurdylar.
Soňra milli Liderimiz baýramçylyk äheňinde bezelen toplumyň çägine geçdi. Bu ýerde milli baýramçylyga mahsus sýagdaýda hakyky türkmen toýy ýaýbaňlandyryldy. Dabara gatnaşyjylar aýdym-sazly çykyşlara, çeper okaýyşlara, halk oýunlaryna tomaşa edýärler. Senetkär ussalaryň elinden çykan işleriň sergisi, baýramçylyk tagamlarynyň hödür-keremi, bu ýerde guralan şowhunly dabara utgaşyp, özboluşly tomaşa emele getirdi.
Bu ýerde ýurdumyzyň welaýatlaryna degişli ak öýler oturdylyp, türkmen aýdym-sazlarynyň owazy belentden ýaňlanýar. Körpeleriň we hormatly ýaşulularyň tomaşa edýän aýdym-sazly çykyşlary baýramçylyga özboluşly öwüşgin çaýýar. Bu ýerde guralan Ahal welaýatyna degişli bezegli ak öýüň öňündäki meýdançada bagşy-sazandalaryň belent ruha beslenen owazlary ýaňlanýar. Hormatly ýaşulular öz araralarynda keçe-keçe oýnaýarlar. Körpeleriň aşyk oýnuna berilmegi häzirki döwruň bagtyýarlyga beslenýändiginirň baş nyşanyny almatlandyrýar.
Balkan welaýatyna degişli ak öýüň ýanynda bolsa welaýatyň sungat ussatlarynyň küştdepdi tansyny ýerine ýetirýän juwanlaryň joşguny bu ýerde guralan baýramçylyk dabaralarynyň ruhuny göterýär.
Dessançy bagşylaryň aýdyşygy, olaryň halk dessanlaryndan parçalary uly şowhun we özboluşly many-mazmun bilen ýerine ýetirmegi Daşoguz welaýatyna degişli ak öýüň ýanyndaky märekäniň ünsüni özüne çekýär.
Lebap welaýatyna degişli baýramçylyk öýüniň ýanynda bolsa welaýatyň folklar toparlarynyň Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüni, milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan beýik işleri wasp edýän çykyşlary has-da täsirli boldy.
Mary welaýatynyň bezegli ak öýüniň ýanynda bagşylaryň çykyşlary bilen, eli hünärli gelin-gyzlaryň işleri, bişirilýän baýramçylyk tagamlary görkezilýär.
Soňra hormatly Prezidentimiz bu ýerde ýaş suratkeşleriň, heýkeltaraşlaryň, zergärleriň, ýurdumyzyň çeperçilik okuw mekdepleriniň okuwçylarynyň işlerinden düzülen sergisini synlady. Bu ýerde görkezilýän işleriň esasan “behişdi bedewlere” bagyşlanandygyny, olaryň milli atçylyk sungatyny wasp edýändigini bellemeli. Çeper eserlerde bedewleriň adaty bolmadyk gözelligi, olaryň çeýeligi, ynsanyň we tebigatyň aýrylmaz bitewüligi äşgär duýulýar.
Şeýle hem bu ýerde ahalteke bedewleriniň bezeg şaýlarynyň dürli görnüşleri görkezilýär. Atlaryň hala çitilen şekilleri, bedewleriň eýer esbaplary has-da özüne çekijidir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu günki dabara gatnaşýan we ýurdumyzyň her welaýatyna wekilçilik edýän ýaşulular bilen mähirli salamlaşyp, olary uly baýramçylyk bilen gutlady.
Ýeri gelende aýtsak, milli göreş halk baýramçylygynyň türkmen toýlarynyň aýrylmaz bölegine öwrüldi. Halkara atçylyk sport toplumynda ýaýbaňlandyrylan baýramçylyk dabarasynda guralan milli göreşe türkmen pälwanlary işjeň gatnaşdylar.
Bu ýerde ýurdumyzyň medeniýet we sungat ussatlarynyň, aýdym-saz toparlarynyň, ýaş artistleriň çykyşlary hem ýaýbaňlandyryldy. Olarda milletiň buýsanjyna öwrülen “behişdi bedewler”, ahalteke atlarynyň dünýä ýüzündäki şöhratynyň belende galmagy ugrunda tagalla edýän Arkadag Prezidentimiziň beýik işleri wasp edildi.
Döwlet Baştutanymyz artistleriň çykyşlaryna minnetdarlyk bildirip, atçylyk toplumynyň binasynda özi üçin niýetlenen ýere geçdi.
Dabaranyň alyp baryjysy ýurdumyzyň ähli babatda ösmegi, Watanymyzyň rowaçlygy ugrunda ägirt uly iş alyp barýan milli Liderimize türkmen halkynyň adyndan alkyş sözlerini aýtdy we döwlet Baştutanymyzy Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllygy bilen gutlady.
Soňra at çapyşyklaryna badalga berildi. Bu gezek ahalteke bedewleri at çapyşyklarynyň 7-sinde özleriniň dürli aralyklary geçmekde ýyndamlygyny görkezdiler. Birinji çapyşyk Türkmenistanyň maliýe, ykdysadyýet we bank ulgamynyň goýan baýragy ugrunda boldy. Oňa üçýaşar bedewleriň 10-sy goşuldy. Çekeleşikli geçen çapyşykda Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçlyyk toplumyna degişli Mübärek atly bedew birinji gelmegi başardy. Türkmenistanyň ussat halypa çapuksuwary K.Agamyradowyň seýislän bu bedewini ussat çapyksuwar T.Babaýew çapdy. Mübärek 2400 metr aralygy 2 minut 47,6 sekuntda geçmegi başardy. Bu ýaryşda ikinji orna D.Kowusowyň hojalygyna degişli Owadanguş, üçünji orna bolsa Sagdyn jemgyýet howpsuzlygyny goraýyş döwlet gullugyna degişli Darkesen düşdi.
Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň baýragy ugrunda geçirilen ikinji çapyşygyň menzili hem 2400 metr boldy. Gyzykly geçen bu çapyşyga goşulan 10 atyň içinden Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine degişli Ýalta atly gara at bu aralygy 2 minut 42 sekuntda geçip, çapyşygyň baş baýragyna mynasyp boldy. Ussat seýis B.Babaýewiň seýislän bedewini B.Berdimuhammedow çapdy. Bu çapyşykda A.Amanlyýewiň hojalygyna degişli Körpäm atly dor at ikinji orna düşdi. Aşgabat şäheriniň Ruhabat etrabynyň Garadaşaýak ýaşaýyş toplumyna degişli Nesip atly gurt mele bedew üçünji baýrakly ona düşmegi başardy.
Ýurdumyzyň söwda toplumynyň goýan baýragy ugrunda geçirilen üçünji çapyşykda bedewler 2800 metr aralyga goşuldylar. Şonda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine degişli Senem atly gara dor bedew birinji gelmegi başardy. Türkmenistanyň at gazanan atşynasy B.Hydyrowyň seýislän bu bedewini J.Hydyrow çapdy Senem bu aralyga 3 minut 15,3 sekunt wagt görkezdi. Bu çapyşykda N.Japarowyň hojalygyna degişli Senemgül ikinji geldi. Türkmenistanyň Senagat ministrligine degişli Köpetdag atly al bedew üçünji baýrakly orna düşdi.
Dört we uly ýaşar bedewleriň goşulan dördünji çapyşygynyň menzili 3000 metr boldy. Onda bedewleriň 10-sy Türkmenistanyň ulag we aragatnaşyk toplumynyň baýragy ugrundaky bäsleşiklere goşuldylar. Çekeleşikli geçen çapyşykda Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Keýmirdon atly mele bedew bu aralygy 3 minut 30,3 sekuntda geçmegi başardy. Onuň seýsi Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow, çapyksuwary ussat çapyksuwar B.Agamyradow. Ýaryşda Türkmenistanyň Içeri işler ministrligine degişli Gerçek atly bedew ikinji, Türkmenistanyň Baş prokuraturasyna degişli Gyrgaplaň bolsa üçünji baýrakly orunlara düşdi.
Bäşinji çapyşykda hem menzil 3000 metr boldy. Ýurdumyzyň gurluşyk we energetika toplumynyň baýragy almak ugrunda geçirilen bu bäsleşikde hem Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Gumman atly bedew birinji geldi. Ussat çapyksuwar T.Babaýewiň çapan bedewini Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow seýisledi. Türkmenistanyň Içeri işler ministrligine degişli Garlawaç ikinji, Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk ministrligine degişli Serkerde bolsa üçünji baýrakly orunlara düşdüler.
Dört we uly ýaşar bedewleriň goşulan altynji çapyşygynyň menzili 3200 metr boldy. Türkmenistanyň Senagat toplumynyň baýragy ugrunda geçirilen bäsleşikde Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Kemer atly dor at bu aralygy 3 minut 43,5 sekuntda geçip, birinji gelmegi başardy. Ussat çapyksuwar B.Agamyradowyň çapan Kemerini bu ýaryşa Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow taýýarlady. Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugyna degişli Jygalybeg bu ýaryşda ikinji orna mynasyp boldy. Türkmenistanyň Içeri işler ministrligine degişli Hanpolat üçünji baýrakly orny eýelemegi başardy.
Dört we uly ýaşar bedewleriň onusynyň gatnaşmagynda geçirilen jemleýji bäsleşigiň menzili 2800 metr boldyy. Bedewler bu ýaryşda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 24 ýyllyk baýramçylygy mynasybetli yglan eden baş baýragy ugrundaky çapyşyga goşuldylar. Örän çekeleşikli we gyzykly geçen bäsleşikde Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Dalbedew atly dor at birinji gelmegi başardy. Ussat çapyksuwar B.Agamyradowyň çapan bedewi bu aralyga 3 minut 21,4 sekunt wagt görkezdi. Ony bu günki ýaryşa Türkmenistanyň ussat halypa çapyksuwary K.Agamyradow taýýarlady.
Baýramçylyk mynasybetli geçirilen aýlawyň jemleýji çapyşygynda Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesine degişli Meleje atly akýal mele at ikinji orna mynasyp boldy. Şeýle hem Türkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke atçylyk toplumyna degişli Gurgun atly gara bedew üçünji baýrakly orny düşmegi başardy.
Şeýlelikde, mukaddes Garaşsyzlyk baýramçylygy mynasybetli geçirilen baýramçylyk çapyşyklarynyň hemmesi örän çekeleşikli we gyzykly boldy. Oňa gatnaşan saýlama ahalteke bedewleriniň ýyndamlygy, çapyksuwarlaryň ussatlygy olaryň bu günki çapyşyklara örän taýýarlykly gelendiklerini äşgär etdi.
Baýramçylyk çapyşyklarynda ýeňiş gazanan bedewlere degişli baýraklar dabaraly ýagdaýda gowşuryldy. Geçirilen ýedi çapyşykda birinji orna düşen bedewleriň çapyksuwarlary ýeňil awtoulaglaryň açarlaryny ýüzüne sylyp, döredilýän ajaýyp mümkinçilikler üçin hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa tüýs ýürekden alkyş sözlerini aýtdylar.
Ahalteke bedewleriniň asyl mekany bolan Türkmenistanda gönüden-göni milli Liderimiziň tagallasy bilen atçylyk sportuna, aýratyn-da at çapyşygyna bolan gyzyklanma barha ýokarlanýar. Köp asyrlaryň dowamynda bolşy ýaly, at çapyşyklarynyň agzybirlikde guralýan milli baýramçylyklarymyzyň bezegine öwrülmegi, at çapyşyklarynyň muşdaklarynyň yzygiderli artmagy Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe milli atşynaslyk ýörelgeleriniň kämil derejede dowam edýändiginiň aýdyň beýanydyr.