Mary welaýat kitaphanasynda “Täze Galkynyş eýýamy döwürleriň sazlaşygynyň paýhas dowamydyr” atly ylmy maslahat boldy
Şu gün şanly senäniň – Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllyk baýramynyň öňüsyrasynda Maryda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy tarapyndan guralan “Täze Galkynyş eýýamy döwürleriň sazlaşygynyň paýhas dowamydyr” atly ylmy maslahat boldy.
Mary welaýat kitaphanasynyň mejlisler zalyna hökümet agzalary, Türkmenistanyň Mejlisiniň, Umumymilli “Galkynyş” hereketiniň düzümine girýän jemgyýetçilik guramalarynyň, birnäçe ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralarynyň wekilleri, durli ýurtlardan alymlar, Watanymyzyň arheologlary, taryhçylary, dilçi alymlary, medeniýet we sungat işgärleri, žurnalistler, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ylmy-barlag institutlarynyň işgärleri, ýurdumyzyň ýokary we ýörite orta okuw mekdepleriniň professorlary hem-de mugallymlary ýygnandylar. Mary welaýat kitaphanasynyň dabaraly açylyşy Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda 20-nji oktýabrda boldy.
Bu ýere ýygnananlar Türkmenistanyň Prezidentiniň maslahata gatnaşyjylara Gutlagyny uly ruhubelentlik bilen diňlediler. Milletiň Lideri olary dünýä siwilizasiýasynyň kemala gelmegine we baýlaşmagyna, häzirki zaman jemgyýetiň sazlaşykly ösüşine ägirt uly goşant goşan türkmen halkynyň özboluşly hem-de gaýtalanmajak maddy-ruhy gymmatlyklarynyň täsirine bagyşlanan ylmy maslahatyň açylmagy bilen gutlap, “Halkymyzyň gözýetmez, çäksiz hem-de düýpsiz döredijilik ummany dost-doganlygy we ynsanperwerligi ündeýän egsilmez hazynadyr. Müňýyllyklaryň dowamynda pederlerimiziň durmuş tejribesi esasynda kemala gelen milli ýörelgelerimiz we dessurlarymyz döwürleriň we nesilleriň arasyndaky sazlaşygy üpjün edýän mizemez nusgadyr. Biz XXI asyrda baý medeniýetimiz, kämil ylmymyz we bilimimiz, milli ýörelgelerimiz arkaly häzirki zamanyň ösüşlerine ynamly gadam goýmalydyrys. Hut şu beýik maksatdan ugur alyp, Türkmenistanyň bu ulgamlaryny häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda düýpli ösdürmäge we özgertmäge, halkymyzyň umumadamzat gymmatlyklar hazynasynyň möhüm bölegi bolan milli baýlyklarymyzy dikeltmäge, gorap saklamaga, olaryň çuň many-mazmunyny dünýä ýaýmaga hem-de geljek nesillere ýetirmäge döwlet derejesinde uly üns berýäris ” diýip nygtady.
Günüň birinji ýarymynda ylmy maslahatyň giriş mejlisi boldy. Şonuň çäklerinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Janly rowaýat” we “Älem içre at gezer” atly täze kitaplarynyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy.
Russiýadan Wiktor Sarianidi, Nadežda Dubowa, Wiktor Plipko milletiň Lideriniň türkmen ylmyny we bilmini, medeniýetini hem-de sungatyny ösdürmäge goşan ägirt uly goşandyny, onuň täze eserleriniň ähmiýetini bellediler. Şol eserler çapdan çykan pursadyndan bada-bat türkmen halkynyň gymmatly ruhy mirasyna öwrüldi. Döwlet Baştutanynyň täze işleriniň giň okyjylar köpçüligi üçin gyzykly boljakdygy şübhesizdir diýip, nygtamak bilen, çykyş edenler şol eserleriň awtoryna türkmen halkynyň abadançylygynyň we Watanymyzyň gülläp ösmeginiň hatyrasyna alyp barýan asylly we köp zähmeti talap edýän işinde täze döredijilik üstünliklerini arzuw etdiler.
Mälim bolşy ýaly, Mary welaýat kitaphanasynyň açylyş dabarasynda döwlet Baştutany kitaphana özüniň “Janly rowaýat” we “Älem içre at gezer” atly täze kitaplarynyň ilkinji nusgalaryny sowgat berdi. Milletiň Lideriniň bu ajaýyp kitaplary hormatly Prezidentimiziň işleri, şeýle hem täze Galkynyş eýýamynda çapdan çykan hem-de häzirki zaman Türkmenistan, türkmen halkynyň özboluşly urp-adatlary we däp-dessurlary, gadymy türkmen topragynda häzirki wagtda bolup geçýän ägirt uly özgertmeler hakynda gürrüň berýän owadan bezelen beýleki kitaplaryň arasynda öz mynasyp ornuny tapdy.
Milletiň Lideriniň “Janly rowaýat” atly kitaby türkmen halkynyň baý mirasyna – asyrlaryň dowamynda deňsiz-taýsyz bolan milli halyçylyk sungatymyza bagyşlanylypdyr hem-de ýokary çap ediş usulynda türkmen, iňlis we rus dillerinde neşir edilipdir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen halylaryna belent sarpa goýýan we örän belet, biziň zähmetsöýer halyçylarymyzyň ussatlygyna hem-de başarnygyna tüýs ýürekden hormat goýýan, Türkmenistanda halyçylygyň şöhratyny we iň oňat däplerini dikeltmegiň işjeň başyny başlaýjydyr. Döwlet Baştutanynyň yzygiderli üns bermegi we hemmetaraplaýyn goldamagy bilen asyrlardan bäri dowam edip gelýän bu hünäriň täzeden ýokary göterilmegi hem-de gülläp ösmegi üçin oňat şertler döredildi, şol hünär bolsa uly sungatyň belentliklerine ýetdi.
“Biziň döwletimiziň ýene-de bir genji-hazynasy taýsyz çeper eserler bilen deňleşdirilen ajaýyp halylarymyzdyr” diýip, milletiň Lideriniň aýdan sözleri beýan edilişi boýunça hem-de türkmen halyçylygynyň taryhynda mälim bolan ýagdaýlaryň we az öwrenilen sahypalaryň suratlandyrylyşy boýunça hem bütinleý adaty bolmadyk neşirden ybarat bolan bu täze kitabyň girişi boldy. Munuň özi türkmen halylaryna we ussat halyçy gelin-gyzlarymyza hakyky senadyr, pikir-oýlaryň we haýran galmagyň kitabydyr hem-de halynyň, onuň baý nagyş gözelliginiň we şahyrana dünýäsiniň beýanynyň keşpleriniň hem-de nyşanlarynyň çäksiz dünýäsine çagyrýan kitapdyr. Bu adamzat taryhynyň gözbaşynda dörän hem-de türkmen halkynyň geçen taryhy ýoluny beýan eden döredijilik dünýäsine gapyny açýan kitapdyr.
Döwlet Baştutanynyň okyjylara ýüzlenmesinde belleýşi ýaly, bu kitap halyny täsin hadysa hökmünde göz öňüne getirmäge, sungatyň şonda beýan edilen gözbaşlaryna, onuň täsin “diline” düşünmäge, halkyň toparlaýyn paýhasynyň miwesi bolmak bilen, tutuş milli medeniýetimizi – aýdym-sazymyzy, poeziýamyzy, binagärligimizi, amaly-haşam we şekillendiriş sungatymyzy özünde jemläp, onuň özboluşlylygyny kesgitlän döredijilik özenini açmaga synanyşykdyr.
Kitap – “Älemiň sazlaşygy”, “Asyrlaryň ilçisi”, “El bilen döredilen gudrat”, “Haly--türkmeniň kalby”, “Ertekiniň dowamy” atly baplary we elbetde, jadyly uçýan halyda asyrlar we aralyklar içre hakykatda hyýaly syýahat etmäge mümkinçilik berýän köp sanly ajaýyp fotosuratlary özünde jemleýär.
Dogrusy, kitapda gürrüň bermek okyjynyň ünsüni ol ýa-da beýleki nagşa, göle jemläp, öz keşplerine we tebigy görnüşler hem-de äheňler bilen deňeşdirmäge duýguny hem-de hyýalbentligi oýaryp, doly derejede “şekillendiriş” ýörelgesi boýunça guralandyr. Hakykatdan hem awtoryň halydan başga sungatyň hiç bir görnüşiniň tebigat bilen şeýle ýakyn baglanyşykly däldigi baradaky aýdýanlary bilen ylalaşmazlyk mümkin däldir.
Kitapda şahyrana beýan etmeler göýä okyjynyň elinden tutup täsin dünýä alyp gidýär, halynyň döreýşiniň syrlaryny, onuň öwüşginlerini we göllerini, öňler adatdan daşary güýç diýlip hasap edilýän täsin nyşanlaryň ewolýusiýasyny açýar.
Munuň özi okyja jöwzaly Garagumda we ýaz pasly gök otlara baý öri meýdanlarynda, Köpetdagyň dag etegindäki salkyn jülgelerinde, Amyderýanyň sebitlerinde, goja Hazaryň kenarynda we türkmen topragynyň beýleki täsin ýerlerinde bolmaga mümkinçilik berer. Bu görnüşleriň hemmesi türkmen halylarynyň nagyşlarynda beýan edilendir, diňe olary synlaýmak galýar we şonda tolkunlaryň güwwüldisini, jülgelerdäki agaç ýapraklarynyň şygyrdysyny, sähra ýeliniň owazyny we akyp ýatan gum depeleriniň asuda aýdymyny diňlemek mümkindir. Sebäbi ülkämiziň tebigaty däp bolan türkmen nagyşlarynyň özboluşly alamatlaryny kemala getirdi, şolarda mähriban topragymyzyň gözelligi ähli özboluşlylygy we gaýtalanmajaklygy bilen beýan edildi.
Häzirki zaman Türkmenistanda haly resmi taýdan tassyklanylan milli nyşanlaryň biri bolup durýar: haly nagyşlary ýurdumyzyň tugunda şekillendirilendir. Haly resmi taýdan döwlet baýlygy diýlip yglan edildi, ýurdumyzda resmi taýdan Türkmen halysynyň baýramy bellenip geçilýär. Kitapda türkmenleriň döwlet nyşanlaryna giren göllere, gadymy we seýrek haly nagyşlaryna, şeýle hem garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen halyçy gelin-gyzlary tarapynda täze döredilen nagyşlara jikme-jik garalyp geçilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kitabynda halylaryň türkmenleriň däp bolan durmuşyndaky ornuna, halylaryň we haly önümleriniň taýýarlanylyşynyň usulyna, olaryň bezeg ýörelgelerine we usullaryna, milli sungatymyzyň dürli ugurlary, edebiýat bilen arabaglanyşygyna aýratyn üns berilýär, arheologiki we etnografiki barlaglaryň maglumatlary, geçen asyrlaryň taryhy senenamalaryndan we ýazuw çeşmelerinden özüne çekiji maglumatlar getirilýär, şeýle hem türkmen halysynyň dünýä sungatyndaky orny yzarlanylýar.
Kitapda biziň halyçy gelin-gyzlarymyz tarapyndan döredilen özboluşly äpet halylar we ikitaraplaýyn halylar, şeýle hem soňky ýyllarda işjeň ösýän ugur bolan wakalary beýan edýän halyçylyk aýratyn suratlandyrylýar.
Şeýlelikde, täze neşirde türkmen halyçylyk sungaty barada giňişleýin gürrüň berilýär we şol bir wagtyň özünde halynyň filosofiýasy boýunça özboluşly ensiklopediýa bolup durýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň türkmen we rus dillerinde neşir edilen “Älem içre at gezer” atly romany onuň atasy, ajaýyp ynsan, mugallym we esger bolan Berdimuhamet Annaýewiň ýagty ýadygärligine bagyşlanandyr. Awtor öz kitaby hakynda oykjylara ýüzlenip şeýle ýazýar: “Öz atam Berdimuhamet Annaýew barada anyk maglumatlara esaslanýan çeper eser ýazmak kararyna gelip, men, ozaly bilen, bir zatdan ugur aldym: müňlerçe adamyň pikirine görä, ol özüne ýagty we mübärek ýadygärlik galdyrypdyr, onuň hormata mynasyp ömri hem-de asylly işi bolsa, gürrüňsiz ynsanyýet gymmatlygyna we ägirt uly jemgyýetçilik ähmiýetine eýedir. Men özüm üçin çendenaşa mähriban we ýakyn, ýöne meni görüp bilmedik adamyň agtygy bolanyma biçak buýsanýaryn. Bütin ömrüme men özümi atama deňedim hem-de hemme mesele babatda oňa meňzemäge çalyşdym”.
Kitabyň girişini hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň
kakasy Mälikguly Berdimuhamedow ýazdy. Magtymguly Pyragynyň halk paýhasynyň genji-hazynasyna baky giren “Tälim beren usstadyňdan aýyrma” we “Ýagşy iş et, senden ýagşy at galar” diýen sözleri kitabyň epigrafy bolup hyzmat edýär. Roman on bapdan ybaratdyr, şol baplaryň ady çuňňur manyny aňladýar: “Ozal akan ýerden akarmyş aryk” , “Ýagşy niýet-ýarym döwlet”, “Okaň, adam boluň!”, “Ilkinji ýol”, “Hakdan içen mugallym”, “Front ýollary”, “Ykbala öwrülen hünä”, “Beýik halypa”, “Nuranalyk” we “Arhim resminamalary hem-de fotosuratlar”.
Eseriň sýužeti ähtibarly resminama materiallar esasynda gurlandyr. Bu roman özboluşly häsiýete eýedir, ol täsin poeziýa we filosofik çuňluga eýlenendir. Onda tebigat gözelligi, adamlar, olaryň däp-dessurlary, gylyk-häsiýetleri, biri-birine bolan gatnaşyklary, ata-babalardan galan miras giňden açylyp görkezilýär. Kitap Berdimuhamet Annaýewiň ömrüni we işini beýan edýän köp sanly arhim materiallaryna, onuň öňki okuwçylary we kärdeşleri bilen söhbetdeşlik mahaly ýüze çykarylan ygtybarly wakalara esaslanandyr. Bularyň hemmesi awtora şol çylşyrymly döwürde türkmen obasynyň durmuşynyň anyk keşbini döretmäge, aýdyň, örän özüne çekiji edebi görnüşde bu ajaýyp adamyň mugallymçylyk ussatlygyny we harby edermenligini beýan etmäge mümkinçilik berdi.
Kitabyň gahrymanlarynyň biri Türkmenistanyň Prezidentiniň garry atasy Anna agadyr, ol obadaşlaryny okatmak we olara bilim bermek üçin güýjüni hem-de serişdesini gaýgyrmadyk, öz döwrüniň gurply we bilimli adamsy bolupdyr. Mundan başga hem kitapda dürli halklaryň wekilleriniň keşpleri döredildi, munuň özi dostlugy we doganlygy pugtalandyrmaga hyzmat edýär.
Çagalary okatmagyň we olara terbiýe bermegiň usulyýetlerini kämilleşdirmek boýunça Anna mugallymyň we Berdimuhamet aganyň “Paýhas sandygyndan” kitapda getirilen maslahatlaryň köpüsiniň häzirki şertlerde hem özüniň möhümdigini we ähmiýetini ýitirmändigini belläp geçmeli.
Günüň ikinji ýarymynda halkara maslahaty bäş bölümlerde öz işini dowam etdirdi, şolaryň çäklerinde 130-a golaý çykyş diňlenildi. Türkmen halkynyň dünýä siwilizasiýasyna goşandy, türkmen ylmyny, bilmini, medeniýetini we sungatyny ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlary, ýaş nesli terbiýelemekde milli we umumyadamzat gymmatlyklarynyň orny, muzeý hem-de neşirýat işini kämilleşdirmek, kitap çap etmegiň taryhy, ýazuw ýadygärliklerini öwrenmek ýaly meseleleriň birnäçesi we beýleki ençeme meseleler boýunça gyzyklanylyp pikir alşyldy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan maslahata gatnaşyjylaryň aýratyn nygtaýşy ýaly, ylym we bilim ulgamynda özgertmeler halkara derejesinde ýurdumyzyň abraýynyň artmagyna ýardam etmek bilen dünýä bileleşiginde giňden goldawa eýe bolýar.
Maslahata gatnaşyjylar üçin Mary welaýat kitaphanasynyň zallary boýunça tanyşdyrylyş guraldy.
Ylmy maslahata gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler, onda milletiň Liderini ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 20 ýyllyk ýubileýi bilen gutlap, Marydaky duşuşygyň ýokary derejede guralandygy, türkmen ylmyny we bilimini, medeniýetini hem-de sungatyny ösdürmek barada döredilen şertler üçin hoşallyk bildirdiler.
Bu waka mynasybetli, Watanymyzyň gülläp ösmeginiň hatyrasyna we Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň baş saglygyna sadaka berildi.
Şu gün şanly senäniň – Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllyk baýramynyň öňüsyrasynda Maryda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy tarapyndan guralan “Täze Galkynyş eýýamy döwürleriň sazlaşygynyň paýhas dowamydyr” atly ylmy maslahat boldy.
Mary welaýat kitaphanasynyň mejlisler zalyna hökümet agzalary, Türkmenistanyň Mejlisiniň, Umumymilli “Galkynyş” hereketiniň düzümine girýän jemgyýetçilik guramalarynyň, birnäçe ministrlikleriň we pudaklaýyn edaralarynyň wekilleri, durli ýurtlardan alymlar, Watanymyzyň arheologlary, taryhçylary, dilçi alymlary, medeniýet we sungat işgärleri, žurnalistler, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ylmy-barlag institutlarynyň işgärleri, ýurdumyzyň ýokary we ýörite orta okuw mekdepleriniň professorlary hem-de mugallymlary ýygnandylar. Mary welaýat kitaphanasynyň dabaraly açylyşy Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda 20-nji oktýabrda boldy.
Bu ýere ýygnananlar Türkmenistanyň Prezidentiniň maslahata gatnaşyjylara Gutlagyny uly ruhubelentlik bilen diňlediler. Milletiň Lideri olary dünýä siwilizasiýasynyň kemala gelmegine we baýlaşmagyna, häzirki zaman jemgyýetiň sazlaşykly ösüşine ägirt uly goşant goşan türkmen halkynyň özboluşly hem-de gaýtalanmajak maddy-ruhy gymmatlyklarynyň täsirine bagyşlanan ylmy maslahatyň açylmagy bilen gutlap, “Halkymyzyň gözýetmez, çäksiz hem-de düýpsiz döredijilik ummany dost-doganlygy we ynsanperwerligi ündeýän egsilmez hazynadyr. Müňýyllyklaryň dowamynda pederlerimiziň durmuş tejribesi esasynda kemala gelen milli ýörelgelerimiz we dessurlarymyz döwürleriň we nesilleriň arasyndaky sazlaşygy üpjün edýän mizemez nusgadyr. Biz XXI asyrda baý medeniýetimiz, kämil ylmymyz we bilimimiz, milli ýörelgelerimiz arkaly häzirki zamanyň ösüşlerine ynamly gadam goýmalydyrys. Hut şu beýik maksatdan ugur alyp, Türkmenistanyň bu ulgamlaryny häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda düýpli ösdürmäge we özgertmäge, halkymyzyň umumadamzat gymmatlyklar hazynasynyň möhüm bölegi bolan milli baýlyklarymyzy dikeltmäge, gorap saklamaga, olaryň çuň many-mazmunyny dünýä ýaýmaga hem-de geljek nesillere ýetirmäge döwlet derejesinde uly üns berýäris ” diýip nygtady.
Günüň birinji ýarymynda ylmy maslahatyň giriş mejlisi boldy. Şonuň çäklerinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Janly rowaýat” we “Älem içre at gezer” atly täze kitaplarynyň tanyşdyrylyş dabarasy boldy.
Russiýadan Wiktor Sarianidi, Nadežda Dubowa, Wiktor Plipko milletiň Lideriniň türkmen ylmyny we bilmini, medeniýetini hem-de sungatyny ösdürmäge goşan ägirt uly goşandyny, onuň täze eserleriniň ähmiýetini bellediler. Şol eserler çapdan çykan pursadyndan bada-bat türkmen halkynyň gymmatly ruhy mirasyna öwrüldi. Döwlet Baştutanynyň täze işleriniň giň okyjylar köpçüligi üçin gyzykly boljakdygy şübhesizdir diýip, nygtamak bilen, çykyş edenler şol eserleriň awtoryna türkmen halkynyň abadançylygynyň we Watanymyzyň gülläp ösmeginiň hatyrasyna alyp barýan asylly we köp zähmeti talap edýän işinde täze döredijilik üstünliklerini arzuw etdiler.
Mälim bolşy ýaly, Mary welaýat kitaphanasynyň açylyş dabarasynda döwlet Baştutany kitaphana özüniň “Janly rowaýat” we “Älem içre at gezer” atly täze kitaplarynyň ilkinji nusgalaryny sowgat berdi. Milletiň Lideriniň bu ajaýyp kitaplary hormatly Prezidentimiziň işleri, şeýle hem täze Galkynyş eýýamynda çapdan çykan hem-de häzirki zaman Türkmenistan, türkmen halkynyň özboluşly urp-adatlary we däp-dessurlary, gadymy türkmen topragynda häzirki wagtda bolup geçýän ägirt uly özgertmeler hakynda gürrüň berýän owadan bezelen beýleki kitaplaryň arasynda öz mynasyp ornuny tapdy.
Milletiň Lideriniň “Janly rowaýat” atly kitaby türkmen halkynyň baý mirasyna – asyrlaryň dowamynda deňsiz-taýsyz bolan milli halyçylyk sungatymyza bagyşlanylypdyr hem-de ýokary çap ediş usulynda türkmen, iňlis we rus dillerinde neşir edilipdir.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen halylaryna belent sarpa goýýan we örän belet, biziň zähmetsöýer halyçylarymyzyň ussatlygyna hem-de başarnygyna tüýs ýürekden hormat goýýan, Türkmenistanda halyçylygyň şöhratyny we iň oňat däplerini dikeltmegiň işjeň başyny başlaýjydyr. Döwlet Baştutanynyň yzygiderli üns bermegi we hemmetaraplaýyn goldamagy bilen asyrlardan bäri dowam edip gelýän bu hünäriň täzeden ýokary göterilmegi hem-de gülläp ösmegi üçin oňat şertler döredildi, şol hünär bolsa uly sungatyň belentliklerine ýetdi.
“Biziň döwletimiziň ýene-de bir genji-hazynasy taýsyz çeper eserler bilen deňleşdirilen ajaýyp halylarymyzdyr” diýip, milletiň Lideriniň aýdan sözleri beýan edilişi boýunça hem-de türkmen halyçylygynyň taryhynda mälim bolan ýagdaýlaryň we az öwrenilen sahypalaryň suratlandyrylyşy boýunça hem bütinleý adaty bolmadyk neşirden ybarat bolan bu täze kitabyň girişi boldy. Munuň özi türkmen halylaryna we ussat halyçy gelin-gyzlarymyza hakyky senadyr, pikir-oýlaryň we haýran galmagyň kitabydyr hem-de halynyň, onuň baý nagyş gözelliginiň we şahyrana dünýäsiniň beýanynyň keşpleriniň hem-de nyşanlarynyň çäksiz dünýäsine çagyrýan kitapdyr. Bu adamzat taryhynyň gözbaşynda dörän hem-de türkmen halkynyň geçen taryhy ýoluny beýan eden döredijilik dünýäsine gapyny açýan kitapdyr.
Döwlet Baştutanynyň okyjylara ýüzlenmesinde belleýşi ýaly, bu kitap halyny täsin hadysa hökmünde göz öňüne getirmäge, sungatyň şonda beýan edilen gözbaşlaryna, onuň täsin “diline” düşünmäge, halkyň toparlaýyn paýhasynyň miwesi bolmak bilen, tutuş milli medeniýetimizi – aýdym-sazymyzy, poeziýamyzy, binagärligimizi, amaly-haşam we şekillendiriş sungatymyzy özünde jemläp, onuň özboluşlylygyny kesgitlän döredijilik özenini açmaga synanyşykdyr.
Kitap – “Älemiň sazlaşygy”, “Asyrlaryň ilçisi”, “El bilen döredilen gudrat”, “Haly--türkmeniň kalby”, “Ertekiniň dowamy” atly baplary we elbetde, jadyly uçýan halyda asyrlar we aralyklar içre hakykatda hyýaly syýahat etmäge mümkinçilik berýän köp sanly ajaýyp fotosuratlary özünde jemleýär.
Dogrusy, kitapda gürrüň bermek okyjynyň ünsüni ol ýa-da beýleki nagşa, göle jemläp, öz keşplerine we tebigy görnüşler hem-de äheňler bilen deňeşdirmäge duýguny hem-de hyýalbentligi oýaryp, doly derejede “şekillendiriş” ýörelgesi boýunça guralandyr. Hakykatdan hem awtoryň halydan başga sungatyň hiç bir görnüşiniň tebigat bilen şeýle ýakyn baglanyşykly däldigi baradaky aýdýanlary bilen ylalaşmazlyk mümkin däldir.
Kitapda şahyrana beýan etmeler göýä okyjynyň elinden tutup täsin dünýä alyp gidýär, halynyň döreýşiniň syrlaryny, onuň öwüşginlerini we göllerini, öňler adatdan daşary güýç diýlip hasap edilýän täsin nyşanlaryň ewolýusiýasyny açýar.
Munuň özi okyja jöwzaly Garagumda we ýaz pasly gök otlara baý öri meýdanlarynda, Köpetdagyň dag etegindäki salkyn jülgelerinde, Amyderýanyň sebitlerinde, goja Hazaryň kenarynda we türkmen topragynyň beýleki täsin ýerlerinde bolmaga mümkinçilik berer. Bu görnüşleriň hemmesi türkmen halylarynyň nagyşlarynda beýan edilendir, diňe olary synlaýmak galýar we şonda tolkunlaryň güwwüldisini, jülgelerdäki agaç ýapraklarynyň şygyrdysyny, sähra ýeliniň owazyny we akyp ýatan gum depeleriniň asuda aýdymyny diňlemek mümkindir. Sebäbi ülkämiziň tebigaty däp bolan türkmen nagyşlarynyň özboluşly alamatlaryny kemala getirdi, şolarda mähriban topragymyzyň gözelligi ähli özboluşlylygy we gaýtalanmajaklygy bilen beýan edildi.
Häzirki zaman Türkmenistanda haly resmi taýdan tassyklanylan milli nyşanlaryň biri bolup durýar: haly nagyşlary ýurdumyzyň tugunda şekillendirilendir. Haly resmi taýdan döwlet baýlygy diýlip yglan edildi, ýurdumyzda resmi taýdan Türkmen halysynyň baýramy bellenip geçilýär. Kitapda türkmenleriň döwlet nyşanlaryna giren göllere, gadymy we seýrek haly nagyşlaryna, şeýle hem garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen halyçy gelin-gyzlary tarapynda täze döredilen nagyşlara jikme-jik garalyp geçilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kitabynda halylaryň türkmenleriň däp bolan durmuşyndaky ornuna, halylaryň we haly önümleriniň taýýarlanylyşynyň usulyna, olaryň bezeg ýörelgelerine we usullaryna, milli sungatymyzyň dürli ugurlary, edebiýat bilen arabaglanyşygyna aýratyn üns berilýär, arheologiki we etnografiki barlaglaryň maglumatlary, geçen asyrlaryň taryhy senenamalaryndan we ýazuw çeşmelerinden özüne çekiji maglumatlar getirilýär, şeýle hem türkmen halysynyň dünýä sungatyndaky orny yzarlanylýar.
Kitapda biziň halyçy gelin-gyzlarymyz tarapyndan döredilen özboluşly äpet halylar we ikitaraplaýyn halylar, şeýle hem soňky ýyllarda işjeň ösýän ugur bolan wakalary beýan edýän halyçylyk aýratyn suratlandyrylýar.
Şeýlelikde, täze neşirde türkmen halyçylyk sungaty barada giňişleýin gürrüň berilýär we şol bir wagtyň özünde halynyň filosofiýasy boýunça özboluşly ensiklopediýa bolup durýar.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň türkmen we rus dillerinde neşir edilen “Älem içre at gezer” atly romany onuň atasy, ajaýyp ynsan, mugallym we esger bolan Berdimuhamet Annaýewiň ýagty ýadygärligine bagyşlanandyr. Awtor öz kitaby hakynda oykjylara ýüzlenip şeýle ýazýar: “Öz atam Berdimuhamet Annaýew barada anyk maglumatlara esaslanýan çeper eser ýazmak kararyna gelip, men, ozaly bilen, bir zatdan ugur aldym: müňlerçe adamyň pikirine görä, ol özüne ýagty we mübärek ýadygärlik galdyrypdyr, onuň hormata mynasyp ömri hem-de asylly işi bolsa, gürrüňsiz ynsanyýet gymmatlygyna we ägirt uly jemgyýetçilik ähmiýetine eýedir. Men özüm üçin çendenaşa mähriban we ýakyn, ýöne meni görüp bilmedik adamyň agtygy bolanyma biçak buýsanýaryn. Bütin ömrüme men özümi atama deňedim hem-de hemme mesele babatda oňa meňzemäge çalyşdym”.
Kitabyň girişini hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň
kakasy Mälikguly Berdimuhamedow ýazdy. Magtymguly Pyragynyň halk paýhasynyň genji-hazynasyna baky giren “Tälim beren usstadyňdan aýyrma” we “Ýagşy iş et, senden ýagşy at galar” diýen sözleri kitabyň epigrafy bolup hyzmat edýär. Roman on bapdan ybaratdyr, şol baplaryň ady çuňňur manyny aňladýar: “Ozal akan ýerden akarmyş aryk” , “Ýagşy niýet-ýarym döwlet”, “Okaň, adam boluň!”, “Ilkinji ýol”, “Hakdan içen mugallym”, “Front ýollary”, “Ykbala öwrülen hünä”, “Beýik halypa”, “Nuranalyk” we “Arhim resminamalary hem-de fotosuratlar”.
Eseriň sýužeti ähtibarly resminama materiallar esasynda gurlandyr. Bu roman özboluşly häsiýete eýedir, ol täsin poeziýa we filosofik çuňluga eýlenendir. Onda tebigat gözelligi, adamlar, olaryň däp-dessurlary, gylyk-häsiýetleri, biri-birine bolan gatnaşyklary, ata-babalardan galan miras giňden açylyp görkezilýär. Kitap Berdimuhamet Annaýewiň ömrüni we işini beýan edýän köp sanly arhim materiallaryna, onuň öňki okuwçylary we kärdeşleri bilen söhbetdeşlik mahaly ýüze çykarylan ygtybarly wakalara esaslanandyr. Bularyň hemmesi awtora şol çylşyrymly döwürde türkmen obasynyň durmuşynyň anyk keşbini döretmäge, aýdyň, örän özüne çekiji edebi görnüşde bu ajaýyp adamyň mugallymçylyk ussatlygyny we harby edermenligini beýan etmäge mümkinçilik berdi.
Kitabyň gahrymanlarynyň biri Türkmenistanyň Prezidentiniň garry atasy Anna agadyr, ol obadaşlaryny okatmak we olara bilim bermek üçin güýjüni hem-de serişdesini gaýgyrmadyk, öz döwrüniň gurply we bilimli adamsy bolupdyr. Mundan başga hem kitapda dürli halklaryň wekilleriniň keşpleri döredildi, munuň özi dostlugy we doganlygy pugtalandyrmaga hyzmat edýär.
Çagalary okatmagyň we olara terbiýe bermegiň usulyýetlerini kämilleşdirmek boýunça Anna mugallymyň we Berdimuhamet aganyň “Paýhas sandygyndan” kitapda getirilen maslahatlaryň köpüsiniň häzirki şertlerde hem özüniň möhümdigini we ähmiýetini ýitirmändigini belläp geçmeli.
Günüň ikinji ýarymynda halkara maslahaty bäş bölümlerde öz işini dowam etdirdi, şolaryň çäklerinde 130-a golaý çykyş diňlenildi. Türkmen halkynyň dünýä siwilizasiýasyna goşandy, türkmen ylmyny, bilmini, medeniýetini we sungatyny ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlary, ýaş nesli terbiýelemekde milli we umumyadamzat gymmatlyklarynyň orny, muzeý hem-de neşirýat işini kämilleşdirmek, kitap çap etmegiň taryhy, ýazuw ýadygärliklerini öwrenmek ýaly meseleleriň birnäçesi we beýleki ençeme meseleler boýunça gyzyklanylyp pikir alşyldy.
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan maslahata gatnaşyjylaryň aýratyn nygtaýşy ýaly, ylym we bilim ulgamynda özgertmeler halkara derejesinde ýurdumyzyň abraýynyň artmagyna ýardam etmek bilen dünýä bileleşiginde giňden goldawa eýe bolýar.
Maslahata gatnaşyjylar üçin Mary welaýat kitaphanasynyň zallary boýunça tanyşdyrylyş guraldy.
Ylmy maslahata gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler, onda milletiň Liderini ýurdumyzyň mukaddes Garaşsyzlygynyň şanly 20 ýyllyk ýubileýi bilen gutlap, Marydaky duşuşygyň ýokary derejede guralandygy, türkmen ylmyny we bilimini, medeniýetini hem-de sungatyny ösdürmek barada döredilen şertler üçin hoşallyk bildirdiler.
Bu waka mynasybetli, Watanymyzyň gülläp ösmeginiň hatyrasyna we Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň baş saglygyna sadaka berildi.
