Täze gaz ugurlary, Hazar maýa goýum mümkinçilikleri we halkara ylalaşyklar — bu mowzuklar «OGT 2026»-ny halkara metbugat sahypalaryna çykardy. Oktýabr aýynyň 21–23-i aralygynda Aşgabatda geçirilen «Türkmenistanyň nebiti we gazy-2026» atly XXXI halkara maslahat we sergi Russiýanyň, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Türkiýäniň, Malaýziýanyň we Owganystanyň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde giňişleýin beýan edildi. Makalalarda energetika pudagy üçin strategik meýilnamalar we gepleşikleriň anyk netijeleri görkezildi.
Forumda gol çekilen resminamalar özüne köp ünsi çekdi. Russiýanyň habar beriş serişdeleri Hazar deňziniň türkmen böleginde hyzmatdaşlyk etmek, nebit-gaz hyzmatlaryny ösdürmek we senagat önümlerini satmak boýunça daşary ýurt kompaniýalary bilen ylalaşyklar barada habar berdiler. Hazarüsti gaz geçirijisiniň geljegi we Türkmenistanda ilkinji ýerasty gaz ammarynyň taslamasyny taýýarlamak baradaky aýdylanlar maglumatlar üçin aýratyn bir sebäp boldy.
Hazar deňziniň gün tertibi azerbaýjan metbugatynda-da jikme-jik beýan edildi. Maslahat baradaky makalalarda deňizde gözleg we önüm çykarmak, ony paýlaşmak baradaky ylalaşyklardyr maýa goýumlaryny çekmek şertleri-de ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlislerden alnan habarlarda halkara kompaniýalaryň uzak möhletli taslamalary durmuşa geçirmekde öňünden çaklanylýan söwda şertleriniň we döwlete degişli hyzmatdaşlar bilen özara gatnaşyklaryň ähmiýeti baradaky garaýyşlar görkezildi.
Eksport ýollary barada maslahatlaşma sebitiň birnäçe habar beriş redaksiýasyndan alnan makalalary jemledi. Gazagystanda Türkmenistanyň maýa goýum mümkinçilikleri we «Merkezi Aziýa gaz halkasy» taslamasy barada makalalar çap edildi. Olarda goňşy ýurtlara goşmaça türkmen gazynyň iberilmek mümkinçilikleri we zerur döwletara gatnaşyklaryň ösdürilmegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Türkiýede bu mowzuk «BOTAŞ»-yň ýolbaşçysynyň çykyşy, Hazar deňziniň we Türkiýäniň üsti bilen Ýewropa gaz geçirmek mümkinçilikleri, şeýle hem uzak möhletli energetika hyzmatdaşlygyny ösdürmek arkaly dowam etdirildi.
Forum Malaýziýada giňden beýan edildi. Milli wekiliýetiň gatnaşmagy we «OGT»-de Malaýziýanyň ilkinji pawilýonynyň açylmagy Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygyň täze ugurlary barada gürrüň bermäge sebäp boldy. Makalalar nebit-gaz hyzmatlaryna, ýöriteleşdirilen inženerçilige, enjamlara we tehnologik çözgütlere gönükdirildi. Malaýziýa kompaniýalarynyň tehnologiýa bermek we hünärmenleri taýýarlamak ýaly uzak möhletli hyzmatdaşlygy ösdürmäge taýýardygyna aýratyn üns berildi.
Malaýziýa metbugaty ykdysadyýet ministri Akmal Nasrulla Mohd Nasiriň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň saparyny we «Türkmennebit» döwlet konserni bilen «Malaysia Petroleum Resources Corporation» (MPRC – Malaýziýanyň Nebit serişdeleri korporasiýasynyň) arasynda baglaşyljak Ähtnamanyň taýýarlanylmagyny hem beýan etdi. Korporasiýanyň resmi beýannamasynda tassyklanylyşy ýaly, resminama 22-nji oktýabrda ministriň gatnaşmagynda «OGT 2026»-nyň çäginde gol çekildi. Ol nebit-gaz hyzmatlary we enjamlary babatdaky hyzmatdaşlygy, tehnologiýa alyş-çalşygyny we bilelikdäki ylmy agtaryşlar başlangyçlaryny göz öňünde tutýar. Neşirler şeýle hem «Dragon Oil» we «Eni Turkmenistan» kompaniýalary bilen duşuşyklary belläp geçdiler. MPRC-niň prezidenti we baş direktory Mohd Ýazid Jaafar şeýle nygtady: «MPRC, şeýle hem Türkmenistana giň Merkezi Aziýa sebitine derweze hökmünde garaýar».
Forumyň sebit boýunça ähmiýeti owgan neşirlerinde hem öz beýanyny tapdy. Neşirler owgan işewür jemgyýetiniň wekilleriniň we türkmen hyzmatdaşlary hem-de halkara nebit we gaz kompaniýalarynyň arasyndaky duşuşyklar, söwda gatnaşyklary we maýa goýum mümkinçilikleri baradaky maslahat barada habar berdiler. TOPH arkaly tebigy gaz üpjünçiliginiň mümkinçiliklerine aýratyn üns berildi.
Daşary ýurt metbugaty, taslamalar we ylalaşyklar bilen birlikde «OGT 2026»-nyň tehnologik esasyny-da beýan etdi. Sergi çözgütleri, önümçiligiň sanlylaşdyrylmagy we «A.L.I.» roboty rus hem hytaý dillerinde çap edilýän neşirlerde beýanyny tapdy. Işewür sessiýalardan alnan habarlarda emeli aňyň ulanylyşy, işgärler bilen okuw geçirmek we metan zyňyndylarynyň azaldylmagy ara alnyp maslahatlaşyldy.
Halkara giňişliginde beýan etme işleri forum ýapylandan soň hem dowam etdi. Jemleýji synlar «Galkynyş» känini ösdürmek, eksport infrastrukturasyny, gazy gaýtadan işläp bejermegi we tehnologik hyzmatdaşlygy gazanylan ylalaşyklar bilen birleşdirdi. Şeýlelik bilen, «OGT 2026»-nyň maglumat gün tertibi serişde binýadyndan we önümçilik çözgütlerinden satuw bazarlaryna hem täze halkara hyzmatdaşlyklara çenli ähli ýoly öz içine aldy.
