Brýussel şäherinde «Yklymlary baglanyşdyryp: Türkmenistanyň ösýän üstaşyr-logistika mümkinçilikleri» atly mowzuklaýyn çäre geçirildi. Bu çäre Türkmenistanyň üstaşyr-logistika mümkinçiliklerini, şeýle hem onuň Ýewropa bilen Aziýanyň arasynda durnukly, öňünden çaklanyp bolýan we netijeli ulag arabaglanyşygynyň emele getirilmegine goşýan goşandyny ara alyp maslahatlaşmaga bagyşlandy. Bu barada Türkmenistanyň DIM-niň web-saýtynda habar berilýär.
Çärä Brýusselde akkreditirlenen daşary ýurtlaryň ilçileri, Ýewropa institutlarynyň, seljeriş we ylmy-barlag merkezleriniň wekilleri, işewür toparlar, degişli kompaniýalar hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. Çäräniň moderatory hökmünde Diplomatic World taslamalarynyň direktory Alberto Turkstra çykyş etdi.
Çäre Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň wekiliýetiniň tanyşdyrylyşy bilen açyldy. Onuň dowamynda ýurduň üstaşyr-logistika ulgamyny ösdürmek boýunça gazanylan esasy üstünlikler, şol sanda gümrük ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagy we serhet geçelgelerindäki amalllaryň kämilleşdirilmegi beýan edildi.
Türkmenistanyň Döwlet gümrük gullugynyň wekili Kerim Berdiýew öz çykyşynda gümrük ulgamyny döwrebaplaşdyrmak, amallary sanlylaşdyrmak, geçelgeleriň geçirijilik ukybyny ýokarlandyrmak we ýükleriň resmileşdiriliş wagtyny azaltmak boýunça alnyp barylýan çäreleri giňişleýin şöhlelendirdi. Şeýle-de häzirki zaman standartlarynyň we töwekgelçilikleri dolandyrmak gurallarynyň yzygiderli ornaşdyrylmagynyň üstaşyr geçirmäniň netijeliligini ýokarlandyrýandygy hem-de halkara ýük daşaýjylar üçin has amatly we açyk şertleri döredýändigi bellenildi.
Çärä gatnaşyjylara Türkmenistanyň Belgiýa Patyşalygyndaky Ilçisi Sapar Pälwanow hem ýüzlendi. Ol häzirki halkara şertlerinde ulag we logistikanyň diňe infrastruktura ýa-da söwda meselesi bolman, eýsem halkara ykdysady ulgamyň durnuklylygynyň, ygtybarlylygynyň we öňünden çaklanyp bolýandygynyň möhüm şerti bolup durýandygyny nygtady. Şeýle-de Türkmenistanyň Gündogar-Günbatar hem-de Demirgazyk-Günorta ugurlarynyň çatrygynda ýerleşýändigini nazara alyp, öz geografik ýerleşişini diňe bir artykmaçlyk däl, eýsem halkara ulag ulgamynyň ygtybarly halkasy bolmak jogapkärçiligi hökmünde kabul edýändigi bellenildi.
Türkmenistanyň Ýewraziýada möhüm üstaşyr-ulag merkezleriniň biri hökmünde ornuny yzygiderli pugtalandyrmak ugrundaky tagallalaryna aýratyn üns berildi. Bu babatda awtomobil, demir ýol, port we gümrük infrastrukturasyny ösdürilmek, şeýle hem amallaryň çaltlandyrylmagyna we ýükleriň geçiş wagtynyň gysgaldylmagyna gönükdirilen sanly çözgütleri ornaşdyrylmak boýunça alnyp barylýan ulgamlaýyn işiň ähmiýeti nygtaldy. Türkmenbaşy halkara deňiz portunyň döwrebaplaşdyrylmagy, döwrebap awtomagistrallaryň gurulmagy hem-de halkara ulag geçelgeleriniň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagyň esasy şerti bolan gümrük ulgamynyň kämilleşdirilmegi aýratyn bellenildi.
Şeýle hem, çärede Ýewropa Komissiýasynyň Halkara hyzmatdaşlyk boýunça Baş müdirliginiň (DG INTPA) bölüm ýolbaşçysy Şarlotta Adrian hem-de Ýewropa Parlamentiniň Daşary işler boýunça komitetiniň (AFET) agzasy Kristian Tereş çykyş etdiler. Ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda Ýewropa institutlarynyň we degişli toparlaryň Merkezi Aziýa bilen ulag arabaglanyşygyna bolan gyzyklanmasynyň artýandygy bellenildi. Bu, ilkinji nobatda üpjünçilik zynjyrlarynyň durnuklylygyny ýokarlandyrmk, Hazarüsti geçelgesini ösdürmek hem-de logistika, infrastruktura we gümrük dolandyryşy ugurlarynda hyzmatdaşlygy giňeltmek bilen baglanyşyklydyr.
Ara alyp maslahatlaşmalarda halkara ulag geçelgeleriniň netijeliliginiň diňe gara ýollar, demir ýollar we portlar bilen däl-de, eýsem amallaryň hili, sanlylaşdyrma derejesi, tizligi, açyklygy we umumy öňünden çaklanyp bolýandygy bilen kesgitlenýändigi aýratyn nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň üstaşyr geçirmäni çaltlandyrmak, serhet geçelgelerini döwrebaplaşdyrmak we häzirki zaman logistika ulgamyny ösdürmek boýunça edýän tagallalarynyň möhüm ähmiýete eýedigi bellenildi.
Çykyş edenler hem-de gatnaşyjylar Türkmenistanyň we umuman Merkezi Aziýanyň iki yklymyň arasynda baglanyşygy üpjün etmekdäki ornunyň barha artýandygyny bellediler. Ählumumy üpjünçilik zynjyrlarynyň üýtgemegi, adaty ugurlaryň artykmaç ýüklenmegi we geosyýasy töwekgelçilikleriň ýokarlanmagy şertlerinde Merkezi Aziýanyň üsti bilen geçýän ygtybarly, köpugurly we durnukly ulag geçelgeleriniň ähmiýetiniň ýokarlanýandygy nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan durnukly, öňünden çaklanyp bolýan we jogapkär hyzmatdaş hökmünde häsiýetlendirilip, häzirki zaman Ýewraziýa ulag arhitekturasynyň ösdürilmegine yzygiderli goşant goşýan ýurt hökmünde bellendi.
Çäre diplomatik korpusyň, Ýewropa institutlarynyň, bilermenleriň, işewür toparlaryň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň arasyndaky netijeli we mazmunly dialog üçin amatly meýdança öwrüldi.
