Türkmenistanyň erkekler we zenanlar toparlary 2026-njy ýylyň 15 –27-nji sentýabry aralygynda “Silk Road Samarkand” halkara sergi merkezinde geçirilýän 46-njy Bütindünýä küşt Olimpiadasyna ýeňiş bilen başladylar. FIDE-niň howandarlygyndaky dünýäniň baş toparlaýyn ýaryşy taryhda ilkinji gezek Merkezi Aziýa ýurdy bolan Özbegistanda geçirilýär. Olimpiada gatnaşýanlaryň sany eýýäm iň ýokary derejä ýetdi: açyk ýaryşda 206 topar, zenanlar ýaryşynda bolsa 190 topar, takmynan, 2000 küştçi gatnaşýar, bu bolsa 2024-nji ýylda Budapeştde geçen ýaryşa gatnaşan 380 topardan-da köpdür.
Bäsleşik dört tagtada oýnalmak bilen, şweýsar ulgamy boýunça 11 tapgyrda geçirilýär. Birinji tapgyrdaky ýaryşyny türkmen toparlarynyň ikisi hem 4:0 hasabynda ýeňiş bilen tamamlady. Ýaryşyň baş emini –slowakiýaly Iwan Syrow.
Açyk ýaryşda 65-nji belgide çykyş edýän ortaça reýtiňi 2383 bolan Türkmenistanyň erkekler topary Gündogar Timor toparyna (168 belgi) asla döw goýmady. Birinji tagtada 2503 reýtiňli halkara grossmeýster Saparmyrat Atabaýew 1905 reýtiňi bolan Helder de Araužony ynamly ýeňdi. Ikinji tagtada FIDE ussady Amanmuhammet Hommadow (2389) Andrade Pintony (1820) ýeňlişe sezewar etdi. Şahruh Turaýew (2222) üçünji tagtada Paulo Fernandes de Karwalýuny (1810), dördünji tagtada bolsa Wepaly Halnyýazow (2257) Mario Melo Nasimentony (1788) utdy. Grossmeýster Meýlis Annaberdiýew (2384) ilkinji tapgyrda ätiýaçlykda galdy. Erkekler toparynyň kapitany – Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Serdar Annaberdiýew.
Kapitan Mergen Kakabaýewiň ýolbaşçylygyndaky Türkmenistanyň zenanlar topary hem (belgisi 55, ortaça reýtiňi 2057) lihtenşteýnli zenanlary (belgisi 151) ynamly ýeňdi. Birinji tagtada zenanlaryň arasynda FIDE ussatlygyna dalaşgär Leýla Şöhradowa (2101) Timea Seleni (1790) utdy. Ikinji tagtada zenanlaryň arasynda FIDE ussady Jahan Rejebowa (2027) Sofi Mannhartdan (1533) üstün çykdy. Üçünji tagtada Mähri Agamyradowa (1939) Telma Martines Heňgewossy (1499) ýeňdi, Ogulsuraý Baýrambaýowa (1952) bolsa dördünji tagtada reýtingsiz oýunçy Doris Herony utdy. Toparyň serweri, zenanlaryň arasynda FIDE ussady Läle Şöhradowa (2147) birinji tapgyrda dynç aldy.
Türgenlerimiziň öňünde uly maksat dur: iki ýyl mundan ozal Budapeştde gazanan üstünliklerini gaýtalamak we ondanam artyk üstünlik gazanmak, şonda erkekler topary “B” reýting derejesinde iň gowy topar bolupdy, zenanlar topary bolsa “C” derejede ýeňiş gazanypdy. Öz toparlarynda ýokary orunlar üçin bäsleşmekden daşgary, oýunçylar Halkara ussatlyk derejesine ýetmegi we şahsy reýtinglerini ýokarlandyrmagy maksat edinýärler.
Üstünlikli başlangyjyň esasy sebäbi ýokary derejeli taýýarlyk boldy. Maý we iýun aýlarynda Kokşetauda geçirilen türgenleşik okuwyndan we Olimpiadanyň öňýany geçilen birnäçe onlaýn sapaklardan soň, türkmen küştçüleri Halkara grossmeýster Aleksandr Rahmanowyň ýolbaşçylygynda Gazagystanda iki hepdelik okuw-türgenleşigini geçdiler. Bu taýýarlyk okuwy Gazagystanyň Küşt Federasiýasy bilen bilelikde taýýarlanyp, soň 2026-njy ýylda Türkmenistanyň hem goşulan “Freedom Asian Chess Initiatives” (FACI) maksatnamasynyň çäginde ýola goýuldy.
Ikinji tapgyrda türkmen küştçülerine çynlakaý synaglar garaşýar: erkekler topary Serbiýa (belgisi 15, ortaça reýtiňi 2616) bilen, zenanlar topary bolsa Polşanyň (9 belgili) güýçli topary bilen oýnar. Bu Olimpiadanyň esasy öňdebaryjylary diýlip, erkekler toparynda ABŞ-nyň, Hindistanyň, Özbegistanyň we Hytaýyň toparlary, zenanlar toparynda bolsa Hindistanyň, Gruziýanyň, Gazagystanyň we Hytaýyň toparlary tanalýar.
Olimpiýadanyň esasy bäsleşikleri bilen bir wagtda Samarkantda maýyp adamlaryň 3-nji FIDE olimpiadasy we FIDE-niň nobatdaky kongresi geçirilýär. Ýaryş dowam edýär. Aýgytlaýjy tapgyrlardan öň ýeke-täk dynç güni 22-nji sentýabra bellendi.
